MAKALELER

Kıdem Tazminatının Hesaplanması

Kıdem tazminatının hesaplanmasında iki önemli konu vardır. Bunlar

A-Kıdem tazminatının hesaplanmasında kullanılacak sürenin bulunması

B-Kıdem hesabında kullanılacak ücretin bulunması.

A-Kıdem tazminatının hesaplanmasında kullanılacak sürenin bulunması

İş sözleşmesinin kıdem tazminatını gerektiren bir nedenle feshi durumunda, çalışılan her tam yıl için en az 30 (iş sözleşmesi veya TİS ile bu süre işçi lehine artırabilir. Örneğin kamuda çalışan işçilere TİS hükümleri gereği 30 değil 35 gün ödenmektedir.) Günlük brüt ücret tutarında kıdem tazminatı ödenmektedir.

Bir yıldan artan süreler de oranlanarak hesaplamaya dahil edilecektir.

B-Kıdem hesabında kullanılacak ücretin bulunması.

Kıdem tazminatı hesaplanırken ücret olarak çalışanın giydirilmiş brüt ücreti baz alınır. Giydirilmiş brüt aşağıdaki tutarların toplamı ile bulunur;

  1. İşçiye ödenen çıplak ücret (Kıdem tazminatı hesabında esas alınacak ücret, işçinin son ücretidir)
  2. Süreklilik arz eden ek ödemeler. Yani her ay ödenen yol, yemek, çocuk yardımı, yakacak yardımı vb. ödemeler, dönemlik ikramiyeler, ilave tediyeler, primler gibi ödemeler brüt ücrete dahil edilir.
  3. Ödemenin para ile yapılması ya da parasal bir değerinin olması gerekir. Sosyal yardımlar; giyim, gıda, konut vb. yardımlar ve bayram, senelik izin harçlığı gibi yardımlar da brüt ücrete dahil edilir.

Kıdem tazminatı tavan tutarı (1 yıl çalışma karşılığında alınabilecek en yüksek kıdem tazminatı tutarı) 2019 yılının birinci yarısı için (01/01/2019 – 30/06/2019 tarihleri arasında) 6.017,60 TL’dir. Kamuda bu tutarı aşan ücretler hesaplamada dikkate alınmaz iken özel sektörde işveren isterse dikkate alabilir fakat işverenin aşan tutarı ödeme konusunda bir zorunluluğu yoktur.

Çalışana ödenecek net kıdem tazminatı tutarını hesaplamak için ise son bir işlem olarak, %0,759 oranında damga vergisi kesintisi yapılır. S.S.K. prim kesintisi ya da gelir vergisi stopajı gibi kesintiler uygulanmaz. Sadece damga vergisi kesintisi yapılır, kalan tutar çalışana ödenir.

Örnek Olay: 05/01/2003 yılında işe başlayan çalışanın emeklilik nedeniyle işten ayrılma tarihi 15/06/2019 olsun. Kişi asgari ücret üzerinden çalıştığını varsayarak hesaplama yapılacaktır. Bir senede 4 defa ilave tediye ve 2 defa ikramiye ödemesi yapılmaktadır.

İşçinin işyerinde çalıştığı süre 16 yıl, 5 ay, 10 gündür.  (Bu süre üzerinden hem 30 hem de 35 gün üzerinden hesabı yapılacaktır.)

Kişiye Ödenen Ücretler:

Aylık Brüt Ücret: 2.558,40 TL

Aylık Yol Yardımı: 100 TL

Aylık Yemek Yardımı: 150 TL

Aylık Yakacak Yardımı: 30 TL

Aylık Çocuk Yardımı: 50 TL

Son ödenen ikramiye tutarı: 500 TL

Son ödenen ilave tediye tutarı: 1500 TL

** İlave tediyenin 3 bölünmesi bir sene içerisinde 4 defa ikramiye almasından dolayıdır. Yani 3 ayda bir ilave tediye ödemesi alınıyor ve ilave tediye tutarı 3’e bölünerek bir aylık tutara denk gelen ücret bulunuyor.

** İlave tediyenin 6 bölünmesi bir sene içerisinde 2 defa ikramiye almasından dolayıdır. Yani 6 ayda bir ilave tediye ödemesi alınıyor ve ilave tediye tutarı 6’ya bölünerek bir aylık tutara denk gelen ücret bulunuyor.

Giydirilmiş Ücret: 2558,40 + 100 + 150 + 30 + 50 + (500/6) + (1500/3) = 3.471,73 TL

3.471,73 x 16 (yıl) 55.547,68
3.471,73 x 5 /12 (5 ay) 1.446,55
3.471,73 x 10 /365 (10 gün) 95,12
TOPLAM 57.089,35 TL
Damga Vergisi (0.00759) 433,31TL
Ödenecek Tutar 56.656,04 TL

Yukarıdaki tablo kıdem süresi bir yıl için 30 gün olarak hesaplanmıştır.

TİS ile 35 gün olarak belirlenen kişinin kıdem ücretinin hesabı:

57.089,35 x 35 / 30 = 66.604,24 TL

Damga Vergisi: 505,53 TL

Ödenecek Tutar: 66.098,71 TL

Yorumunuzu buraya yazabilirsiniz.